Halka Arz Bekleyen Şirketler Hangi Onay Aşamalarından Geçer?
Bir şirketin borsada işlem görmeye başlaması, sadece yönetim kurulunun aldığı bir karardan ibaret değildir. Kamuya açılmak isteyen her işletme, aylara yayılan sıkı bir denetim ve onay maratonunu başarıyla tamamlamak zorundadır. Süreç, şirketin iç hesaplarının bağımsız uzmanlarca incelenmesiyle başlar ve Sermaye Piyasası Kurulu ile Borsa İstanbul onaylarıyla nihai şeklini alır.
Halka Arz Öncesi Hazırlık ve İnceleme Süreci
Şirketlerin resmi başvuru masasına oturmadan önce kurumsal kimliklerini sermaye piyasalarına uyumlu hale getirmesi gerekir.
Aracı Kurum Anlaşması ve Sözleşme Düzenlemesi
Halka açılma kararı alan işletme ilk olarak yetkili bir aracı kurumla konsorsiyum liderliği protokolü imzalar. Ardından şirketin esas sözleşmesi incelenerek borsa kotasyonuna engel maddeler genel kurul kararıyla tadil edilir.
Bağımsız Denetim ve Hukuki İnceleme
Geçmiş üç yıllık finansal bilançolar bağımsız denetim kuruluşları tarafından uluslararası muhasebe standartlarına göre baştan sona taranır. Aynı zamanda şirketin karşı karşıya olduğu davalar, ticari sözleşmeler ve ortaklık yapıları bağımsız hukukçular tarafından raporlanır.
SPK ve Borsa İstanbul İnceleme Heyeti
Hazırlanan taslak izahname hem Sermaye Piyasası Kuruluna hem de Borsa İstanbul yönetimine iletilir. Kurul uzmanları fabrikaları, üretim tesislerini, stokları ve şirketin ticari defterlerini yerinde veya evrak üzerinden detaylı şekilde denetler.
| Onay Aşaması | Sorumlu Kurum | Gerçekleştirilen Temel İşlem | Ortalama Süre |
|---|---|---|---|
| Hazırlık ve Denetim | Bağımsız Denetim ve Aracı Kurum | Finansal tabloların denetimi ve sözleşme tadili | 2 ile 4 ay arası |
| Taslak Başvuru | SPK ve Borsa İstanbul | Taslak izahnamenin kamuya ilk duyurusu | 1 ile 2 hafta arası |
| Kurul Değerlendirmesi | SPK İnceleme Heyeti | Finansal sıhhat, borç ve hukuksal incelemeler | 2 ile 6 ay arası |
| Pazar Kotasyonu ve Onay | Borsa İstanbul ve SPK Kurulu | İzahname onayı, pazar tescili ve bülten ilanı | 2 ile 4 hafta arası |
Taslak İzahname ile Onaylı İzahname Arasındaki Fark
Piyasada yeni başlayan yatırımcıların en çok karıştırdığı konuların başında izahname türleri gelir.
Taslak İzahname Durumu
Şirketin halka açılma niyetini ve SPK masasında dosyasının inceleme aşamasında olduğunu gösterir. Bu aşamada kesinlikle hisse satışı yapılamaz, talep toplanamaz ve tarih belirlenemez.
Onaylı İzahname Durumu
Sermaye Piyasası Kurulu haftalık bülteninde resmi onay kararı çıktıktan sonra yayımlanan nihai belgedir. Hissenin nihai satış fiyatı, varsa iskonto oranı, dağıtım yöntemi ve ayrılan tahsisat oranları bu metinle tescillenir.
SPK Onayı Çıktıktan Sonraki Son Adımlar
Kurul onayı verildikten sonra süreç hızlanır ve operasyonel aşamaya geçilir.
Tasarruf Sahiplerine Satış Duyurusu
Şirket onaylı izahnamesini ve satış duyurusunu Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden yayımlayarak talep toplama günlerini kesinleştirir.
Talep Toplama ve Dağıtım Sonuçları
Genellikle iki veya üç iş günü süren talep toplama süresince banka ve aracı kurumlar üzerinden emirler alınır. Dağıtım sonuçları kamuoyuna ilan edilerek hak kazanılan paylar hesaplara aktarılır.
Borsa İstanbul Kotasyonu ve Gong Töreni
Borsa İstanbul Yönetim Kurulu şirketin hangi pazarda işlem göreceğini karara bağlar ve gong töreninin ardından şirket hisseleri BIST ekranlarında ilk seansına başlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şirketin halka arz onay süreci ne kadar zaman alır?
Şirketin finansal tablolarının karmaşıklığına, bağımsız denetim sürecine ve kurulun inceleme hızına bağlı olarak süreç genellikle üç ile sekiz ay arasında tamamlanır.
Taslak izahnamesi çıkan her şirket mutlaka halka arz olur mu?
Hayır. İnceleme sürecinde şirketin finansal veya hukuki tablolarında düzeltilemeyen riskler çıkarsa kurul başvuruyu reddedebilir veya şirket piyasa koşulları nedeniyle başvurusunu geri çekebilir.
Borsa İstanbul halka arz başvurusunu neden reddedebilir?
Borsa İstanbul Kotasyon Yönergesinde aranan asgari özkaynak büyüklüğü, kar elde etme şartı veya pazar kriterleri karşılanamadığında şirketlerin kotasyon talepleri onaylanmayabilir.